Trudno było nam wyjechać z Costa Nova, ale wiedzieliśmy, że przed nami jeszcze jedno niezwykłe, portugalskie miasto. Porto. Nasz ostatni przystanek w państwie słońca, oceanu, kolorowych Palheiros, i surfingu.

            Do Porto przyjechaliśmy nocą i zatrzymaliśmy się w hoteliku, gdzieś na dalekich przedmieściach. Następnego dnia, z samego rana i w dodatku półprzytomni (bo zamiast pójść spać i odpocząć jak inni, to musieliśmy nacieszyć się po raz ostatni słodyczą portugalskiej sangrii) złapaliśmy autobus do centrum. Skuszeni aromatycznym zapachem, naszym pierwszym celem stała się... kawiarnia ­- pobudzająca do działania mocna, czarna kawa i ukochane przeze mnie Pasteis de Belem, czyli  najsłynniejsze portugalskie babeczki z francuskim ciastem, kremem i cynamonem. Śniadanie, które od razu stawia człowieka na nogi :) Z szeroko otwartymi już oczami mogliśmy nareszcie nacieszyć się tym, co dookoła. Pięknem starych kamienic i wąskimi uliczkami ciągnącymi się raz w górę, a raz w dół. Starymi, kolorowymi tramwajami. Toczącym się na ulicach życiem. Aż nazbyt ten opis przywodzi Wam namyśl Lizbonę, prawda? Nic jednak bardziej mylnego! Mimo tych wszystkich podobieństw, wspólnego kulturowego dziedzictwa i łączącego je historycznie statusu stolicy (Porto straciło go właśnie na rzecz Lizbony) są to miasta zupełnie od siebie różne. O swojej własnej, oryginalnej atmosferze. Porto jest miastem cichych i samotnych spacerów w labiryncie cienistych uliczek, chwil zadumy nad brzegiem rio Douro spoglądając na zawieszone w górze mosty. Spokoju i wciąż żywego, wciąż przemykającego tu między kamienicami wspomnienia miejscowości rybackiej, portowej.

            Przemknęliśmy pierwszymi uliczkami, by znaleźć się na progu najsłynniejszego w Porto mostu - Ponte Dom Luis I. Zbudowano go w latach 1881-1886, a jego projektantem był uczeń Eiffela inż. Teofilo Seyrig. Długość mostu wynosi 385 metrów, zaś waga to 3045 ton. W swoim czasie był najdłuższym dwukondygnacyjnym mostem stalowym na świecie, a swoją dumną nazwę nosi po jednym z władców Portugalii – Ludwiku I. Jednak w momencie, w którym się na nim znaleźliśmy, to nie budowla mostu urzekła mnie najbardziej, a rozciągający się tutaj widok na najstarszą dzielnicę miasta - Ribeira. Na stromy brzeg pokryty pomarańczowymi dachówkami, a wszytko to osnute ciemnozielonym pnączem z purpurowymi kwiatami. Delikatna mgła. Tak pięknie. Niezapomnianie... Przeszliśmy powolutku na drugą stronę do dzielnicy Vila Nova de Gaia, by później śliczną i stromą uliczką zejść pod samą konstrukcje mostu. Wrażenie jest tutaj niezwykłe. Porto często nazywane jest Cidade Das Pontes - Miastem Mostów (łącznie jest ich tutaj bowiem 6). Najsławniejszymi są Ponte Maria Pia- żelazny most kolejowy o pięknym łuku (jego projektantem był sam Gustave Eiffel);  Ponte de Arrábida - najdłuższy most w Porto, oddalony jedynie o kilka kilometrów od Atlantyku (przez co w czasie zimy często jest zamykany z powodu silnych wiatrów) i Ponte Infante Dom Henrique - o rozpiętości łuku 280 metrów, co ustanowiło rekord w tej kategorii mostów.

            Na północnym brzegu rzeki Douro położona jest wspomniana już przeze mnie dzielnica Vila Nova de Gaia, stanowi ona jednak administracyjne odrębną od Porto miejscowość. Wzdłuż brzegu biegnie tutaj deptak z wieloma ławeczkami, z których podziwiać można przepiękną panoramę miasta i cumujące drewniane stateczki znane jako barcos rabelos, dawniej używane do transportu beczek wina w dół rzeki. To także po tej stronie znajdują się słynne na cały świat caves do vinho do porto, czyli piwnice składowe wina porto. Już z daleka widać ogromne litery firmowych nazwy piwnic i magazynów, widniejące na dachach. Znaczna ich część stoi dumnie wzdłuż wybrzeża, ale są też inne, ukryte pośród XVIII-wiecznych uliczek. Mimo, że większość z nich już dawno została wykupiona przez międzynarodowe przedsiębiorstwa (włącznie ze słynną marką Cockburn), wciąż utrzymują przyjazny wizerunek rodzimych przedsięwzięć.

            Znajdująca się zaś na przeciwległym brzegu Ribeira to dawna dzielnica rybacka (robotnicza), niegdyś traktowana jako miejsce zamieszkania i pracy ludzi znajdujących się na niższym szczeblu drabiny społecznej. Dziś wpisana na listę UNESCO, stanowi żywą, barwną i jedną z najpiękniejszych części miasta. W swoim obrębie kryje niezwykłe wąskie uliczki, ciemne przejścia i wysokie kamienice - nie raz pomalowane na różne kolory, czy wyłożone barwnymi azulejos. Labirynt, z którego tak naprawdę nie chce się odnaleźć wyjścia. Tak było właśnie z nami- mieliśmy wrażenie, że moglibyśmy spacerować tamtędy długimi godzinami, a i tak każda kolejna uliczka budziła by w nas ten sam, ogromny zachwyt.

            A jeszcze katedra Sé (Terreiro de Sé) z pięknymi, gotyckimi krużgankami wykładanymi azulejos. I imponujący dworzec kolejowy São Bento, który powstał na początku XX wieku na miejscu klasztoru, a jego wysoki hol wyłożony jest błękitnymi płytkami azulejos (jest tu ich blisko 20 tysięcy). I miejsce, którego się nie spodziewałam, o którym wcześniej nie słyszałam... Księgarnia Lello. Czyli tak, jakby w jednej chwili przenieść się do świata magii, w którym mówiące obrazy, pocztowe sowy i mityczne stwory można dostrzec na każdym kroku. Księgarnia Lello & Irmao jest drugą najstarszą księgarnią (po lizbońskiej Bertrand) w Portugalii. Powstała w 1881 roku, jednak obecnych kształtów nabrała dopiero w 1906 roku. Fasada budynku utrzymana jest w stylu secesji, jednak to, co tak naprawdę wyróżnia to miejsce i czyni jednym z najciekawszych, i najbardziej inspirujących obiektów na świecie, to z pewnością jego wnętrze. Wyróżniają się w nim wzorzyste tynki imitujące drewno, duże witraże w suficie, w które wkomponowany jest monogram księgarni i jej motto – „Decus In Labore” ale przede wszystkim przepiękne, czerwone, kręte schody prowadzące na piętro.Niedaleko stąd mieszkała w Porto autorka „Harrego Pottera” J.K. Rowling, kiedy jeszcze pracowała, jako nauczycielka języka angielskiego. Podobno w księgarni przesiadywała wiele godzin, a jej wygląd stał się inspiracją dla wnętrza Hogwartu. Szyny zaś biegnące po podłodze, po których pracownicy księgarni ciągną w wózkach książki, były wzorem dla żyjących własnym życiem schodów w szkole magii, które zabierały czarodziejów na różne piętra zamku. Dokładnie tutaj kręcono również filmową wersję „Harrego Pottera” :) Niestety robienie zdjęć w Lello jest zabronione.

            I tak nadszedł czas na pożegnanie z Porto, z Portugalią, w której zostało moje serce... Czas, by zmienić kierunek.

            Zajechaliśmy tam dość przypadkowo, w drodze z surferskiego raju - Peniche - do położonego na północy Porto. Costa Nova. Malutkie portugalskie miasteczko znajdujące się na wąziutkim półwyspie (można, by nawet powiedzieć, że wyspie) między rozlewiskiem rzeki Ria de Aveiro, a oceanem. Miasteczko, które dla mnie osobiście było jednym z najpiękniejszych zaskoczeń naszego eurotripu. Jak myślicie, co takiego skrywało? :)

            Jest to kraina pełna bielutkich domków pokrytych wąskimi kolorowymi paskami, a w tym każdy z nich ma zarezerwowaną dla siebie własną, oryginalną barwę. Tak jakby w jednej chwili przenieść się w świat z dziecięcej bajki. Do małego, innego, magicznego świata. Costa Nova to rząd domków pomalowanych w kolorowe pionowe paski, które zwane są tutaj Palheiros -  zwykle o połączeniu białego z czerwonym, niebieskim bądź zielonym. Tu i tam widnieją także o połączeniu białego i żółtego. Zdarzają się także domy o paskach poziomych. Każdy z nich ozdabia mała weranda z białą drewnianą balustradą. Wszystkie szczegóły tych pasiastych budowli są niezwykle zadbane, a z okien dostrzec można gustownie urządzone pokoje w stylu lat 60 - tych.

            Nazwa Costa Nova do Prado (w dosłownym tłumaczeniu Nowy brzeg łąki) po raz pierwszy pojawiła się na początku XIX wieku. Została wprowadzona w 1808 roku, w celu rozróżnienia jej od „starego brzegu”, który znajdował się na plaży São Jacinto i w owym czasie był miejscem połowów tutejszych rybaków. Dlaczego akurat do Prado (łąka)? Kiedyś  bowiem znajdowały się tu szerokie zielone łąki wzdłuż ciągnących się kilometrami piaszczystych plaż (spróbujcie to sobie tylko wyobrazić... Pięknie, prawda?). W XIX wieku, rybacy z Ílhavo przemieścili się do Costa Nova, ponieważ nowa linia brzegu dała im łatwiejszy dostęp do morza, niż w sąsiednim São Jacinto. Palheiros, czyli pierwotnie rybackie wiaty, wybudowane zostały ze słomy i trzciny, właśnie przez przyjeżdżających tu rybaków. Używane były jako magazyny i schroniska dla marynarzy, sieci i sprzętu do połowów. Lata mijały, a niektórzy rybacy zaczęli przekształcać swoje dawne wiaty w pomieszczenia mieszkalne, w których ich rodziny mogły spędzać letni czas nad oceanem. Dziś Costa Nova z niewielkiej rybackiej wioski zmieniła się w prawdziwie bajkową miejscowość. Znana jest w dodatku z niezwykłych wyrobów ceramicznych - miasteczko bowiem od wielu już lat upodobali sobie również miejscowi rzemieślnicy, a na ścianach niektórych domów dostrzec możemy zawieszone ceramiczne ozdoby.

            Czar Costa Nova nie kończy się jednak na kolorowych Palheiros. Wąskie uliczki między pasiastymi domkami zaprowadzą nas do drewnianego pomostu ciągnącego się tu nad piaszczystymi wydmami. Ten pomost w pewnym momencie przecina drugi, wybudowany wzdłuż wybrzeża, które wydaje się tutaj nigdy nie kończyć. Widok hipnotyzuje. Ale to jeszcze nie koniec... Zza ostatniej wysokiej wydmy wyłania się tutaj jedna z najpiękniejszych według mnie plaż w Portugalii. Pamiętam jak oniemiałam wtedy z wrażenia. Pragnęłam tylko usiąść na tym białym piasku i wpatrywać się w horyzont wody. Czuć całym moim ciałem tę otaczającą mnie przestrzeń. Plaża w Costa Nova do Prado skierowana jest idealnie na zachód, a my znaleźliśmy się na niej dokładnie w chwili, gdy słońce powolutku chyliło się już ku zburzonej wodzie. Łagodne światło i delikatne chmury na pastelowym niebie niczym muśnięcie pędzla. Magia, która po raz kolejny stała się tutaj rzeczywistością. Chłodne fale oblewające nasze stopy i ten miękki niczym mąka piasek... Szeroka, ciągnąca się, o bielutkim piasku i spowita promieniami zachodzącego słońca. Idealna.

            W takich miejscach - wśród szumu oceanu i poczucia prawdziwej przestrzeni - czuję się w pełni szczęśliwa. Wolna. Z dala od chaosu codziennych spraw... Kocham wodę. Zawsze mam wrażenie, że oczyszcza mnie ona ze wszystkich problemów, wprawia w błogie zapomnienie i naładowuje prawdziwą siłą. I zawsze tak bardzo tęsknie za jej bliskością... Pamiętam jak wyjeżdżaliśmy z Costa Nova. Myślałam tylko o tym, by w wyobraźni stworzyć fotografię tej pięknej plaży. Mieszały się we mnie zarówno uczucia smutku i żalu - że musimy stąd wyjechać - z poczuciem siły i radości, że przed nami jeszcze przecież tyle tak zaskakujących miejsc, że jesteśmy przecież na drodze do... Porto.

            PS. Jeśli tak jak ja kochacie plaże i ocean, a nie zaglądaliście wcześniej do tego wpisu, zapraszam Was do przeczytania mojej relacji z wyprawy wybrzeżem Algarve - z poszukiwania najpiękniejszych plaż Portugalii - KLIK :)

           Miasto, w którym się zakochałam i z którym związałam moje marzenia. Marzenia, by zostać już tam na dłużej i by właśnie tam spróbować zamieszkać. Słońce, kolory, aromaty, widoki i uliczki. Atmosfera, której nie da się zapomnieć. Wspomnienia budzące na mojej twarzy uśmiech. Miejsce, o którym tak długo marzyłam, które tyle razy widziałam oczami wyobraźni. Miasto, które spełniło wszystkie te oczekiwania, a nawet... nawet więcej. Lizbona. Piękna i magiczna. Niezapomniana, do której tak bardzo mi tęskno. Pamiętam jak nad ranem, jeszcze w drodze do Peniche, jechaliśmy przez most Vasco da Gama. Zachmurzone niebo i odbijające te wszystkie barwy bieli i szarości rzeka Tejo. Senna droga przez najdłuższy w Europie most wśród niekończącego się horyzontu wody, by w końcu ją ujrzeć - położoną na siedmiu wzgórzach Lizbonę. Mogłam sobie wtedy tylko wyobrażać, tylko się domyślać - by wrócić do niej za te kilka dni i wreszcie się przekonać. By doznać jej naprawdę. Piękną i pełną słońca.

Najstarszy "mieszkaniec" oceanarium

Znaleźliśmy Nemo!

            Pierwszym naszym przystankiem była dzielnica Parku Narodów (najnowsza dzielnica Lizbony powstała po wystawie Expo'98) i największe w Europie imponujące oceanarium. Ciemne korytarze i tylko błękit światła dochodzący z szyb akwariów, a w tym zbiornika o pojemności ponad 5 000 000 litrów wody! Otoczony jest przez cztery dwukondygnacyjne części, z których każda prezentuje florę i faunę innego oceanu - życie i środowisko Oceanu Spokojnego, Atlantyckiego, Indyjskiego i Arktycznego. Od najdrobniejszych morskich stworzeń, przez każdego rodzaju kształtu i koloru ryby, żółwie, i żaby, po ciekawskie i śliczne pingwiny. Ja osobiście nastawiłam się najbardziej na widok żółwi morskich, których wielbicielką jestem od dziecka :) Niestety, udało nam się dostrzec tylko jednego, śpiącego sobie w oddali na rafie.

            Następnie - Torre de Belém. Militarna budowla stojąca u ujścia Tagu do oceanu. Wzniesiona w epoce wielkich odkryć geograficznych, wieża odgrywała rolę strażnicy lizbońskiego portu, stała się także punktem orientacyjnym dla wracających do ojczyzny żeglarzy i symbolem morskiej potęgi Portugalii. W okresach późniejszych pełniła funkcję więzienia, gdzie przez 2 miesiące przetrzymywany był nawet Józef Bem. W wyniku wielkiego trzęsienia ziemi z 1755 budowla przeniesiona została ze środka rzeki w miejsce obecne. Dziś pusta, ale wciąż piękna, stanowi jedną z największych atrakcji turystycznych Lizbony i to stąd też rozciąga się panorama na błękit rzeki i ciągnący się słynny bordowy most Vasco da Gama.

Wieża Torre de Bellem

Most Vasco da Gama

            I dalej, do Dolnego Miasta - Baixa -  wybudowanej w klasycystycznym stylu dzielnicy, która była pierwszą tego typu w Europie. Do dziś zadziwiają tu wapniowo-bazaltowe brukowane chodniki i prostopadle wyznaczone uliczki. Jednak tym, co urzeka tu chyba najbardziej jest lizbońskie przywiązanie do tradycji. Pomimo upływu czasu na wielu ulicach Dolnego Miasta rozwijają się przyporządkowane im jeszcze przez Pombala (premier i pierwszy doradca króla Portugalii Józefa I) i wpisane w ich nazwy poszczególne rzemiosła, i tak: na Rua da Prata (ul. Srebrna) i Rua do Ouro (ul. Złota) pracują jubilerzy, na Rua dos Sapateiros (ul. Szewców) - szewcy, zaś na Rua do Comércio (ul. Handlowa) króluje handel. Równie piękne, choć niestety coraz mniej liczne w Baixa, są bogato udekorowane ciastkarnie (pastelarias) oraz fasady sklepów wyłożone kolorowymi kafelkami.

Dolne Miasto (Baixa) - widok na Terreiro do Paco (Taras pałaców) i pomnik króla Józefa

Witryny sklepów Dolnego Miasta

            I w górę, by potem znów zejść wąziutkimi i stromymi uliczkami Alfamy - najstarszej dzielnicy Lizbony. Zbudowana na urwistych skałach rozciąga się aż po brzeg Tagu. Wąskie uliczki splatające się ze sobą i układające w labirynt, w którym tak łatwo się zgubić. Spacerując tędy miałam wrażenie, że czas zatrzymał się tu w miejscu. Dzieci grające w piłkę niezmiennie okupują tu małe placyki, chleb i warzywa kupuje się wciąż w niewielkich budkach, a w górze powiewa suszące się kolorowe pranie. Temu wolno toczącemu się życiu przypatrują się starcy, wysiadujący całe dnie na drewnianych ławach.

Widok na Alfamę

Mirador - czyli taras z pięknym widokiem :)

Kamienice najstarszej dzielnicy w Lizbonie

             A potem znów w górę, by ujrzeć i poczuć niezwykłą atmosferę dzielnicy Alto (Górne Miasto). Za dnia na wąskich XVII-wiecznych uliczkach grupy chłopców grają w piłkę, a przy wejściach do domów przesiadują najstarsi mieszkańcy Górnego Miasta. Wieczorem zaś dzielnica ożywa i otwierają się tu liczne kluby fado, bary i wyśmienite restauracje. Unoszący się aromat owoców morza i Porto. Przemykająca między kamienicami muzyka i rytmiczny stukot obcasów.

Dzielnica Alto

Sztuka uliczna Lizbony